Όλες οι αλλαγές στο Λύκειο: Τι αλλάζει στις Πανελλήνιες και ποιους μαθητές αφορά

Σε τροχιά υλοποίησης μπαίνει η φιλόδοξη προσπάθεια της κυβέρνησης να αναμορφώσει το Λύκειο και το Απολυτήριο που θα έχει στο μέλλον βαρύνουσα σημασία, ενώ και το σύστημα εισαγωγής στα πανεπιστήμια θα αναμορφωθεί χωρίς όμως κατάργηση των πανελλήνιων εξετάσεων.

Η κυβέρνηση ανακοίνωσε την Τρίτη (3/2) την έναρξη εθνικού διαλόγου για το νέο Εθνικό Απολυτήριο και το αναμορφωμένο σύστημα εισαγωγής στο πανεπιστήμιο, με στόχο ένα Λύκειο που θα έχει ουσιαστικό εκπαιδευτικό βάρος και όχι μόνο εξεταστικό χαρακτήρα.

Ο διάλογος ξεκινά άμεσα στη Βουλή και θα διαρκέσει εννέα μήνες, με ορίζοντα εφαρμογής το σχολικό έτος 2027–2028.

Ακολουθούν όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζει το ευρύ κοινό, με απλές απαντήσεις στα βασικά ερωτήματα.

Το μήνυμα που θέλει να εκπέμψει η κυβέρνηση είναι ότι όλα θα προχωρήσουν ομαλά, χωρίς αιφνιδιαστικές αλλαγές και εκπλήξεις που θα ανατρέψουν τον προγραμματισμό των μαθητών αλλά και των οικογενειών τους, καθώς ο τρόπος που θα διεξαχθεί ο διάλογος και θα καταρτιστεί στο νέο απολυτήριο και το νέο εξεταστικό αφορούν μια σταδιακή μεταρρύθμιση με συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα. Μέγαρο Μαξίμου και υπουργείο Παιδείας θέλουν το βάρος να μετατοπίζεται από τη «μία εξέταση» στη συνολική μαθητική πορεία, με στόχο ένα πιο δίκαιο, σύγχρονο και αξιόπιστο εκπαιδευτικό σύστημα.

Ποιοι μαθητές επηρεάζονται – και ποιοι όχι

Το νέο σύστημα δεν αφορά τους μαθητές που φοιτούν σήμερα στο Λύκειο ούτε τους μαθητές της Γ΄ Γυμνασίου. Οι μαθητές αυτοί συνεχίζουν κανονικά με το ισχύον καθεστώς, χωρίς αλλαγή κανόνων «εν κινήσει».

Οι μαθητές που φοιτούν σήμερα στη Β΄ Γυμνασίου και θα περάσουν στην Α΄ Λυκείου το σχολικό έτος 2027–2028 θα είναι αυτοί που πρώτοι θα δοκιμάσουν τις αλλαγές. Αυτός είναι και ο πρώτος ρεαλιστικός ορίζοντας εφαρμογής, υπό την προϋπόθεση ότι θα έχουν ολοκληρωθεί έγκαιρα τα νέα προγράμματα σπουδών και τα νέα σχολικά βιβλία (πολλαπλό βιβλίο).

Οι Πανελλαδικές καταργούνται;

Η απάντηση είναι ξεκάθαρη, όχι. Το υπουργείο Παιδείας τονίζει ότι οι Πανελλαδικές Εξετάσεις παραμένουν, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση. Ωστόσο, δεν θα αποτελούν το μοναδικό και απόλυτο κριτήριο για την εισαγωγή στα ΑΕΙ, καθώς εντάσσονται σε ένα ευρύτερο και πιο ολιστικό σύστημα αξιολόγησης. Στόχος είναι να μειωθεί το άγχος της «μίας και μόνο ευκαιρίας» και να αποτυπώνεται καλύτερα η συνολική πορεία του μαθητή.

Τι είναι το Εθνικό Απολυτήριο

Το Εθνικό Απολυτήριο φιλοδοξεί να αποτελέσει έναν ενιαίο, αξιόπιστο και αντικειμενικό τίτλο σπουδών, με πραγματικό κύρος, που θα αντανακλά τη συνολική προσπάθεια του μαθητή στο Λύκειο, τις γνώσεις και τις δεξιότητές του και όχι μόνο την επίδοση σε λίγες ημέρες εξετάσεων.

Στο πλαίσιο που εξετάζεται θα συνυπολογίζονται οι βαθμοί και των τριών τάξεων του Λυκείου, θα υπάρχουν κοινές δικλείδες αξιοπιστίας και αδιάβλητου.

Τι αλλάζει στην εισαγωγή στα πανεπιστήμια

Με βάση τον σχεδιασμό που έχει παρουσιαστεί, οι βασικές αλλαγές που βρίσκονται στο τραπέζι είναι η κατάργηση της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής (ΕΒΕ) στη σημερινή της μορφή. Συνδυασμός σχολικής επίδοσης και εξετάσεων για την πρόσβαση στα ΑΕΙ. Δημιουργία Εθνικής Αρχής Εξετάσεων. Σύσταση Εθνικού Σώματος Αξιολογητών, ώστε να διασφαλίζεται η αντικειμενικότητα. Νέα Τράπεζα Θεμάτων, με ενιαία και διαφανή κριτήρια.

Η φιλοσοφία αλλάζει από ένα σύστημα αποκλειστικά εξετασιοκεντρικό, σε ένα μοντέλο που αποτιμά τη συνολική εκπαιδευτική διαδρομή.

Το σκεπτικό των αλλαγών στο Λύκειο

Όπως τόνισε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, το Λύκειο πρέπει να πάψει να λειτουργεί ως απλός «προθάλαμος» των Πανελλαδικών. Ο στόχος είναι να αποκτήσει αυτοτελή εκπαιδευτικό ρόλο, να προσφέρει ουσιαστικά εφόδια ζωής και εργασίας και να ανταποκρίνεται στις τεχνολογικές και επαγγελματικές προκλήσεις της εποχής.

Οι 5 πυλώνες του εθνικού διαλόγου

Η μεταρρύθμιση δεν αφορά μόνο τις εξετάσεις. Βασίζεται σε πέντε κεντρικούς άξονες:

1. Εκπαιδευτικό περιεχόμενο με σύγχρονα προγράμματα σπουδών και δεξιότητες

2. Σχολική ζωή για ένα σχολείο ως ζωντανή κοινότητα μάθησης

3. Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και διαρκής επαγγελματική ανάπτυξη

4. Υποδομές και κτηριακές, ψηφιακές και εργαστηριακές

5. Διακυβέρνηση και σαφείς ρόλοι, λογοδοσία και θεσμική συνέχεια

Το αναλυτικό χρονοδιάγραμμα

Ο εθνικός διάλογος έχει συγκεκριμένα στάδια:

• Φεβρουάριος 2026: Επίσημη εκκίνηση – ομάδες εργασίας
• Μάρτιος – Απρίλιος 2026: Θεματικές συζητήσεις με φορείς και εκπαιδευτικούς
• Μάιος – Ιούνιος 2026: Σύνθεση προτάσεων
• Ιούλιος – Σεπτέμβριος 2026: Δημόσια διαβούλευση
• Οκτώβριος 2026: Τελική Έκθεση και οδικός χάρτης εφαρμογής

Στόχος είναι η κατάθεση νομοθετικής πρωτοβουλίας έως το τέλος του 2026, προκειμένου οι αλλαγές να ισχύσουν από το σχολικό έτος 2027-2028.